Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, τεκμηριωμένα αποτελέσματα για τους οίνους της σε Ιαπωνία και Κορέα

Πώς η OPUS μέτρησε την αποτελεσματικότητα ενός τριετούς προγράμματος προώθησης των οίνων ΠΟΠ και ΠΓΕ της Δυτικής Ελλάδας στην Ιαπωνία και την Κορέα, μετατρέποντας δεκάδες επιμέρους δράσεις σε τεκμηριωμένα, μετρήσιμα αποτελέσματα.

Ο φορέας και η πρόκληση

Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, ως επικεφαλής αιτών μαζί με το Επιμελητήριο Αχαΐας και το Επιμελητήριο Ηλείας, υλοποίησε το πρόγραμμα «Προώθηση Οίνων Ποιότητας Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας σε Τρίτες Χώρες (Ιαπωνία, Κορέα)» στο πλαίσιο του ειδικού μέτρου στήριξης της ΚΟΑ Οίνου για την προγραμματική περίοδο 2019–2023. Στόχος ήταν το άνοιγμα δύο απαιτητικών ασιατικών αγορών για οκτώ εμβληματικές ζώνες ΠΟΠ και ΠΓΕ της Αχαΐας και της Ηλείας, από τη Μαυροδάφνη και τον Μοσχάτο Πατρών έως τις Πλαγιές Αιγιαλείας και τους Λετρίνους, με τη συμμετοχή 20 οινοποιείων της περιοχής.

Η πρόκληση δεν ήταν μόνο επικοινωνιακή. Το ενωσιακό πλαίσιο απαιτεί από τον φορέα να αποδεικνύει, με στοιχεία και δείκτες, ότι τα δημόσια κονδύλια απέδωσαν. Οι δράσεις ήταν πολλές και ετερογενείς — καταχωρήσεις σε εξειδικευμένα περιοδικά, ψηφιακή προβολή, εκθέσεις, masterclasses, σεμινάρια και επισκέψεις αγοραστών στον τόπο παραγωγής — και λειτουργούσαν συμπληρωματικά η μία προς την άλλη. Χρειαζόταν ένας μηχανισμός που θα απέδιδε αντικειμενικά την συμβολή τους, ενώ ο πρώτος χρόνος υλοποίησης συνέπεσε με την πανδημία COVID-19.

Η λύση της OPUS

Η OPUS ανέλαβε ως ανάδοχος την Ενέργεια 4ββ, την εκπόνηση της μελέτης αποτελεσματικότητας που προβλέπεται από το άρθρο 6 της ΚΥΑ 491/62337 και υποβάλλεται σε ετήσια βάση στις αρμόδιες αρχές. Το παραδοτέο κάλυψε το τρίτο έτος υλοποίησης, από την 1η Σεπτεμβρίου 2022 έως την 31η Αυγούστου 2023, καθώς και τη συνολική αποτίμηση των αποτελεσμάτων του προγράμματος καθ’ όλη την τριετία.

Σχεδιάσαμε ένα σύστημα καταγραφής δεδομένων που επέτρεπε τη συλλογή στατιστικών στοιχείων, δεικτών και ποιοτικών χαρακτηριστικών για κάθε δράση. Στείλαμε δομημένα ερωτηματολόγια στα συμμετέχοντα οινοποιεία και στα μέλη της ομάδας παρακολούθησης του έργου, και συνδυάσαμε τις απαντήσεις με τα πρωτογενή τεκμήρια υλοποίησης: ημερολόγιο ενεργειών, φωτογραφικό υλικό και παραδοτέα.

Κάθε δράση αξιολογήθηκε με την ίδια μεθοδολογία — ανάλυση στόχων, προσδιορισμός ομάδων-στόχου, εντοπισμός συνεργειών με τις υπόλοιπες δράσεις, δείκτες KPI, και βαθμολόγηση σε πέντε παραμέτρους: ανταπόκριση στις ανάγκες του προγράμματος, αποδοτικότητα, αποτελεσματικότητα, χρησιμότητα και διατηρησιμότητα. Παράλληλα, αντλήσαμε επίσημα στατιστικά εισαγωγών από το Γραφείο ΟΕΥ της Ιαπωνίας και την Τελωνειακή Υπηρεσία της Νότιας Κορέας, ώστε τα εμπορικά αποτελέσματα να αποτυπωθούν σε ανεξάρτητα δεδομένα και όχι σε εκτιμήσεις.

Η πορεία του έργου

Το τρίτο έτος του προγράμματος ήταν το πιο πυκνό. Στην Κορέα υλοποιήθηκαν advertorials στα περιοδικά Wine Review και Mashija και εννέα ψηφιακά άρθρα στα οινικά portals wine21.com και Mashija.com, ενώ στην Ιαπωνία δισέλιδη καταχώρηση στο WANDS. Η ιστοσελίδα του προγράμματος ανανεώθηκε σε τρεις γλώσσες, στα αγγλικά, τα ιαπωνικά και τα κορεατικά, και υποστηρίχθηκε από λογαριασμούς κοινωνικής δικτύωσης σε κάθε αγορά.

Ακολούθησε η φυσική παρουσία. Η συμμετοχή στην έκθεση Wine & Gourmet του Τόκιο, τον Απρίλιο του 2023, τοποθέτησε τους οίνους της Δυτικής Ελλάδας μπροστά σε ένα κοινό άνω των 53.000 επισκεπτών, το 58% των οποίων ήταν διεθνείς. Οι εκδηλώσεις walkaround tasting και τα masterclasses στο Τόκιο, την Οσάκα και τη Σεούλ προσέλκυσαν 484 επισκέπτες και 148 συμμετέχοντες αντίστοιχα, ενώ πέντε εκπαιδευτικά σεμινάρια σε δύο από τις πιο αναγνωρισμένες οινικές σχολές των δύο χωρών εκπαίδευσαν 124 επαγγελματίες. Τον Ιούνιο του 2023, δεκαοκτώ προσκεκλημένοι αγοραστές, sommelier και δημοσιογράφοι από την Ιαπωνία και την Κορέα επισκέφθηκαν τα οινοποιεία της Αχαΐας και της Ηλείας.

Η αξιολόγηση κατέγραψε ότι, παρά την πανδημία στο πρώτο έτος, το πρόγραμμα υλοποιήθηκε στο 100% του σχεδιασμού του.

Βασικοί αριθμοί

Τα αποτελέσματα

Η μελέτη τεκμηρίωσε ότι τα εμπορικά αποτελέσματα ξεπέρασαν κατά πολύ τους στόχους που είχαν αρχικά τεθεί. Έναντι στόχου θετικής επίπτωσης 5% στις ετήσιες ελληνικές εξαγωγές προς τις δύο αγορές, οι εισαγωγές ελληνικού οίνου στην Ιαπωνία υπερδιπλασιάστηκαν μεταξύ 2020 και 2022, από €320 χιλ. σε €730 χιλ., ενώ στην Κορέα σημείωσαν άνοδο 105,6%, από $231 χιλ. σε $475 χιλ.

Πίσω από τα ποσοστά υπήρχαν συγκεκριμένες εμπορικές συνεργασίες: τρία οινοποιεία της περιοχής συνήψαν συμφωνίες στην ιαπωνική αγορά, ένα ακόμη ξεκίνησε συνεργασία στην Κορέα, και ένα οινοποιείο κατέγραψε αύξηση εξαγωγών 28%. Τα συμμετέχοντα οινοποιεία, μέσα από τα ερωτηματολόγια, έκριναν ομόφωνα ότι οι δράσεις σχεδιάστηκαν και εκτελέστηκαν με αρτιότητα και συνέβαλαν στην αναγνωρισιμότητα του αμπελώνα της Δυτικής Ελλάδας, ζητώντας τη συνέχιση της προσπάθειας στη νέα προγραμματική περίοδο.

Πέρα από την αποτίμηση, η μελέτη παρέδωσε στον φορέα συγκεκριμένες προτάσεις για τον σχεδιασμό του επόμενου προγράμματος: εντονότερη στόχευση σε επιχειρηματικές συναντήσεις με επιλεγμένους εισαγωγείς, ανασχεδιασμό του media plan με βάση τις νέες τάσεις της αγοράς, και τις αγορές που τα ίδια τα οινοποιεία ιεράρχησαν ως επόμενους προορισμούς.

Αυτό το έργο αποτυπώνει την προσέγγιση της OPUS στην αξιολόγηση συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων: χτίζουμε τον μηχανισμό μέτρησης, τον τροφοδοτούμε με πρωτογενή και ανεξάρτητα δεδομένα, και καταλήγουμε σε συμπεράσματα που αντέχουν στον έλεγχο και καθοδηγούν την επόμενη απόφαση. Αν ο οργανισμός σας χρειάζεται να τεκμηριώσει την αποτελεσματικότητα ενός προγράμματος, η ομάδα μας είναι εδώ.